reklam

Neden Bazılarımız Daha Başarılı?

/ 17 Ağustos 2019 / 280 views / yorumsuz
Neden Bazılarımız Daha Başarılı?
reklam

Neden Bazılarımız Daha Başarılı?

Neden Bazılarımız Daha Başarılı?  Üniversitesi Psikoloji Bölümü Profesörlerinden Carol Dweck, motivasyon ve başarı üzerine yaptığı çalışmalar ile bir süperstar.

Dweck’in imzası haline gelen teorisi şu:

İnsanların inandıkları şeyler, başarılarını belirler.

Carol Dweck’e göre başarıya ulaşabilmek için en önemli faktör: Kendimize dair inancımız.

Kendimize dair inançlarımız ve yeteneklerimizi değerlendirme biçimimiz ise iki başlıca teori altında toplanmakta.

  1. Varlık Özteorisi (Fixed Mindset): Yetenekler doğuştan gelmektedir. Bir alanda ya başarılısınızdır ya da başarısız.
  2. Gelişim Özteorisi (Growth Mindset): Yetenekler geliştirilebilir. Çaba göstererek kendinizi geliştirebilirsiniz.

Gelişim özteorisine sahip, yani yeteneklerinin gelişebileceğine inanan insanlar, zorluklara karşı daha dirençlidirler. Bunun sonucu olarak da daha başarılıdırlar.

Başarıya ve yeteneklerimize dair inançlarımız nasıl şekillenir?

Bu sorunun cevabı, çocukluk yıllarımıza dayanmaktadır. Çocuk gelişiminde, başarılara övgü ile yaklaşmanın ve çocuğu olumlu olarak pekiştirmenin, başarının sürdürebilirliği açısından çok önemli olduğu konusunda hepimiz hemfikiriz. Bunun yanı sıra, başarının sonucunda ne tarz bir övgü ile yaklaşıldığı ve nasıl bir pekiştirme yapıldığı ise çok daha önemlidir.

Zeka ve yetenekler yerine çabaya odaklanmanın önemi.

Başarılarının sonucunda zekaları ve yetenekleri övülen öğrenciler, başarılarını doğuştan getirdikleri zeka ve yeteneklerine borçlu olduklarına inanmaktadırlar. Bunun sonucu olarak da, varlık özteorisi geliştiren bu öğrenciler, zayıf bir benlik saygısı geliştirmekte, zorlu durumlardan kaçmaya yatkın olmakta ve yetersiz bir motivasyona sahip olmaktadırlar.

Başarılarının sonucunda çabaları övülen öğrenciler ise, gelişime dair daha güçlü inançlara sahip olmakta, daha güçlü bir benlik saygısı geliştirmekte ve daha güçlü bir motivasyona sahip olmaktadırlar.

Varlık özteorisinde başarısızlıklar, zeka ve yetenek eksikliği olarak görülür. Bu görüş, bireyin zorluklar karşısında vazgeçmesine neden olur ve tekrar denemesini engeller. Dweck’in yaptığı bir araştırmada, sınav esnasında başarısız olan varlık özteorisine sahip öğrenciler, ileri dönemdeki sınavlarda kopya çekmeye çalışabileceklerini belirtmişlerdir. Diğer yandan, gelişim özteorisine sahip öğrenciler, sınav esnasında başarısız olduklarında, diğer sınavlar için daha fazla çalışacaklarını belirtmişlerdir.

İşler zor bir hal aldığında, gelişim özteorisine inanan kişiler, kendinlerini geliştirmenin sorumluluğu ile birlikte, motivasyonlarının da sorumluluğunu üstlenmektedirler. Başarısız olduklarında vazgeçmek yerine, daha farklı yollar arayarak başarılı olmanın yollarını ararlar. Bununla birlikte, varlık özteorisine inanan kişiler için başarısızlık, özgüvenin sarsılması demektir. Özgüvende sarsıntı ise denemeyi bırakmak anlamına gelmektedir.

Kısacası,

Varlık özteorisinde “performans”, “öğrenme”nin önündedir (Sınavdan 95 almak her şeydir). Çaba, kibrin ve korkunun gölgesindedir, bu nedenle ihtiyaç duyulan en önemli anda etkili stratejileri denemekten kaçınılır.

Gelişim özteorisi ise bireyleri, meydan okuma ve öğrenme konusunda teşvik eder (Önce öğren, sonra zaten 95 alırsın.). Çabaya değer verir. Zorluklar karşısında inatçıdır.

Kaynaklar

Carol S. Dweck, Mindset: The New Psychology of Success.

Daniel Pink, Drive: The Surprising Truth What Motivate Us

Konuyla ilgili Carol Dweck’in TED konuşması:

The Power Believing That You Can Improve, Carol Dweck