reklam

Bilişsel Terapi Nedir? Nasıl Uygulanır?

/ 10 Eylül 2019 / 538 views / yorumsuz
Bilişsel Terapi Nedir? Nasıl Uygulanır?
reklam

Bilişsel Terapi Nedir?

Bilişsel terapi,Milattan sonra 100 yıllarında Romalılar döneminde Frigya’ da yaşayan filozof Epiktetos’ un görüşlerine dayanır.

Epiktetos’ göre mutluluk, neyi kontrol edip neyi kontrol edemeyeceğimizi anlamamıza bağlıdır. Kişi bu gerçekliği, yani yaşamın bizim kontrolümüzde olan ve olmayan öğelerden oluştuğunu kabul ettiğinde ve ikisini birden ayırt etmeyi becerdiğinde hem iç huzura hem de iyi bir yaşama sahip olur. (6)

Epiktetos’ göre insanları rahatsız eden ”şeyler” değil ona verdikleri anlamlardır.bilişsel terapi,depresyon

Bilişsel terapinin dayanak noktası, insanın algı, anlamlandırma ve bilişlerinin onun ruhsal tepkilerinde rol  oynadığıdır. Bilişsel terapi, bu dayanak noktasını bilişsel psikoloji kuramından alır. Bu kurama göre, birisi çevreden gelen uyarılarla ortaya çıkan sonuçlar arasında bir aracı olduğu, bunun da insanın bilişsel sistemi olduğudur. Diğer önemli nokta ise insanlarda öğrenme hayvanlardan farklı olarak büyük ölçüde sosyal öğrenmeye dayalı olduğudur. (20)

Bireyin uyarana vereceği tepki o kişinin daha önceki yaşantıları tarafından biçimlendirilir, bu anlamda da aynı uyaran veya aynı çevre içinde iki birey farklı tepkiler verebilir. Örneğin birey daha önce doktorlarla olan deneyimlerinde ağrı ve acı yaşadıysa doktora gitme konusunda tedirgin olurken daha önce doktorlarla olan, yaşantıları olumlu olan, çektiği acılardan kurtulan birey doktora gitmesi söz konusu olduğunda rahatsızlık yaşamayacaktır. (21)

Temel olarak, olayların kendisinden çok algılanma ve yorumlanma tarzına önem verir, bilişsel süreçler, kişinin olayları algılaması, değerlendirmesi, ardından aralarındaki ilişkiyi saptayarak öngörmesiyle, bireyin değişen ve kişiye zaman zaman engeller çıkaran çevresine uyum yapmasını sağlar. (37)

İnsanın dünyaya bakış tarzını ve yorumlarını belirleyen bilişsel yapıda yer alan beklentiler ve inançlar çarpık ve işlevsel değilse kişi sorunlar yaşamaya başlar.Buna göre insanların yaşadıkları sorunlar geniş ölçüde yanlış sayıltılar (koşullu beklentiler, örneğin; ”Çalışırsam başarırım.” gibi) ve değerlendirmeler sonucunda gerçekliğin çarpıtılmasına bağlıdır. Yani kişileri rahatsız eden duygusal sıkıntılar, doğrudan olayların ve yaşananların kendisinden değil bunları algılanma ve değerlendirilme biçiminden kaynaklanır. (38)

Bilişsel Terapi Nasıl Uygulanır?

Bilişsel terapi uygulaması danışan ve terapist eşliğinde gizlilik ilkesine uyarak, karşılıklı görüşme şeklinde uygulanır. Seans uygulaması yapılırken ilk adım olarak danışanın sorunu değerlendirmeye alınır, değerlendirmeden sonra sorun kavramsallaştırılır. Mesela ” Ben öfkeliyim” gibi. Sonraki aşamada danışma süreci planlanır ve bilişsel formülasyon – öfkeye sebep olan düşünceler ortaya çıkarılır.- yapılır. Tedavi amaçları belirlenir. Danışana bilişsel model anlatılır. Sonraki aşamada ise bilişsel müdahale ve tedavi süreci başlar. En son ise problemin yinelenmemesi için önleyici görüşmeler yapılır.